از آنجایی که پوست عضوی مهم و حساس است و سطح وسیعی از بدن را شامل می شود؛ مراقبت از آن برای همه سنین ضروری می باشد. این امر نه تنها برای بانوان، بلکه در آقایان و کودکان نیز حائز اهمیت است.
چنانچه از پوست به خوبی مراقبت نشود، باعث ایجاد بیماری های پوستی؛ مانند پیسی، آکنه، سرطان پوست و غیره می شود. لازم است یادآور شویم که اگر از این بیماری ها پیشگیری نکنید درمان برایتان سخت و پر هزینه می شود. به همین علت نمی توان از آن به سادگی گذشت و غفلت کرد. حتی اگر در طول روز وقت کافی ندارید باید سلامتی پوست خود را در اولویت های اول قرار دهید. هیچ بهانه ای برای کم کاری در انجام روتین های مراقبت از پوست قابل قبول نیست. کافیست فقط چند دقیقه ای از روز را به خودتان اختصاص دهید تا معجزه آن را در تمام ابعاد سلامتی و همچنین افزایش اعتماد نفس، به وضوح ببینید.
در این مقاله ما با تحقیق روی منابع بسیار، تمام نکات لازم را برایتان سرجمع کردیم تا آسان و سریع تر بتوانید از این منابع استفاده کنید. حال می خواهیم قبل از شروع نکات روتین پوستی، به سراغ انواع پوست برویم. سپس در طول مقاله برایتان نکاتی از روتین پوستی روزانه و شبانه ارائه می دهیم پس با ما همراه باشید.

چطور نوع پوست خود را تشخیص دهیم
خب در مرحله اول می خواهیم برای افرادی که از نوع پوست خود اطلاعی ندارند روشی ارائه دهیم تا با پوست خود بیشتر آشنا شوند. توجه کنید که تشخیص دقیق تر فقط با مراجعه به پزشک متخصص امکان پذیر است.
برای این کار به یک شوینده غیر صابونی نیاز داریم، زیرا صابون با ایجاد خشکی پوست برایتان در هنگام تشخیص نوع پوستتان سردرگمی ایجاد می کند. بعد از شستن صورت با شوینده مورد نظر، با یک حوله یا پارچه نخی کاملا تمیز صورت را خشک کنید. حال یک ساعت صبر کنید تا غدد چربی زیر پوستی فعال شوند و سلول های مرده پوست بریزند. بعد از یک ساعت ناحیه بینی و پیشانی که دارای غدد چربیه بیشتری هستند را تمیز کنید. در ادامه نوع پوست خود را با توجه به دسته بندی های زیر پیدا کنید.
پوست ترکیبی یا مختلط
چنانچه روی پیشانی و بینی دستمال را کشیدید و روی آن چربی مشاهده کردید اما روی دستمال گونه ها و زیر چشم ها، چربی ای مشاهده نشد بدین معناست که نوع پوست شما ترکیبی یا مختلط است.
پوست چرب
در صورتی که بر روی گونه ها و زیر چشم ها هم چربی مشاهده کردید نشان دهنده چرب بودن پوستتان است.
پوست خشک
از نشانه هایی که به شما می گوید دارای پوست خشک هستید به نبود چربی بر رو دستمالی که به صورتتان کشیدید، می توان اشاره کرد. همچنین اگر بعد از یک ساعت احساس سفتی و خارش بر روی صورتتان داشته باشید و پوستتان پوسته پوسته شود نشان دهنده آن است که پوست شما خشک می باشد.
پوست حساس
چنانچه بعد از شستشو صورتتان ملتهب و قرمز شود و خارش داشته باشید نشان دهنده حساس بودن پوست شماست و باید از محصولات مخصوص استفاده کنید.
پوست نرمال و معمولی
اگر هیچکدام از علائم بالا را ندارید و چربی کمی بر روی دستمال مشاهده کردید باید به شما تبریک گفت. زیرا بهترین نوع پوستی را دارید و نسبت به دیگران دغدغه کمتری برای روتین پوستی خود دارید.

مراحل روتین پوستی روزانه با توجه به انواع پوست
قبل از انجام مراحل باید به شما یادآور شوم چنانچه به دنبال جواب گرفتن از این روتین پوستی هستید باید مراحل را به ترتیب انجام دهید. به این صورت که اول محصولات سبک با قوام کمتر را استفاده کنید و سپس سراغ محصولات غلیظ تر و سنگین تر بروید. یعنی اول از محصولات نفوذ پذیر تر که فواید بیشتر برای پوست دارند استفاده کنید (برای مثال می توان به آنتی اکسیدان های موجود در سرم ها اشاره کرد).
سپس از محصولاتی که نفوذ پذیری کمتری دارند (مانند ضد آفتاب و مرطوب کننده) استفاده کنید. بعد از هر مرحله می توانید چند لحظه ای را صیر کنید تا محصولی که زدید به پوست جذب شود و سپس مرحله بعد را انجام دهید.
مرحله۱) استفاده از شوینده مناسب
برای انجام مراحل اول از همه با شستن صورت، روتین پوستی را شروع کنید. یعنی کمی به صورت خود آب گرم بزنید سپس با شوینده مناسب به آرامی صورت خود را تمیز کنید.
- اگر پوست چرب دارید حتما باید از شوینده استفاده کنید و در صورتی که پوستتان خیلی چرب است از شوینده های قوی تر کمک بگیرید. (می توانید از یک شوینده حاوی اسید سالیسیلک برای شستشوی پوستتان استفاده کنید.)
- به افرادی که دارای پوست خشک هستند شوینده ملایم و بدون کف که حاوی مرطوب کننده است پیشنهاد می شود. شوینده ای که استفاده می کنند باید فاقد پارابن، سولفات، استروئید ها، مواد معطر،رنگ ها، آلومینیوم و فتالات باشد.
- انتخاب شوینده مناسب به تغییرات فصلی نیز بستگی دارد. نمی توان برای افراد با پوست خشک شوینده ای تعیین کرد اما به طور کلی به این افراد شوینده های ملایم یا ژل های شامپویی پیشنهاد می شود.
- از ویژگی شوینده های مخصوص پوست حساس می توان به داشتن نرم کننده و مرطوب کننده، مانند شی باتر، سویا، جو دو سر، سرامید ها، روغن و هالورونیک اسید، اشاره کرد. همچنین بهتر است فاقد مواد معطر باشند.
- برای افرادی که پوست معمولی دارند انتخاب شوینده بسیار راحت است. برای نگه داشتن پوست سالم خود می توانند از شوینده ملایم استفاده کنید.

مرحله۲) استفاده از تونر
بر خلاف تصور بعضی از افراد که فکر می کنند تونر باعث خشکی پوست می شود، تونر یک سیستم انتقال آنتی اکسیدان، مشتقات ویتامین B و اسیدهای تقویت کننده است. استفاده از تونر ضروری نیست و فقط برای متعادل کردن PH پوست، بعد از شستشو با صابون های سخت و خشن است. از آنجایی که اکثر شوینده ها متعادل شدند فقط به افرادی که مشکلات پوستی دارند پیشنهاد می شود.
تونر مناسب حاوی ویتامین C و ترکیبات طبیعی همراه با آلفا هیدروکسی ها و بتا هیدروکسی ها است.
- برای پوست چرب به یک تونر لایه بردار حاوی بتا هیدروکسی ها که شامل اسید سالیسیلیک باشد نیاز دارید.
- چنانچه پوست خشک دارید از تونر هایی که فاقد الکل هستند و حاوی آلفا هیدروکسی که شامل اسید گلیکولیک و اسید لاکتیک باشد، نیاز دارید. همچنین مرطوب کننده بوده و ترکیبات تسکین دهنده و آبرسانی داشته باشد. (مانند بابونه، اسکوالان، هیالورونیک اسید، گلیسیرین، آلوئه ورا)
- تونر مخصوص برای پوست مختلط باید PH را کنترل کند و حاوی هیالورونیک اسید باشد، رطوبت مورد نیاز را بیشتر کرده و پوست تحریک شده را تسکین دهد.
- برای پوست های حساس تونر های مخصوصی وجود دارد که حاوی آلوئه ورا هست.
مرحله۳) استفاده از سرم
سرم های متعددی وجود دارد اما پزشکان سرم های طبیعی آنتی اکسیدانی را پیشنهاد می کنند. از اهداف استفاده آن می توان به از بین بردن چین و چروک و آبرسانی پوست نام برد که توجه خیلی ها را به خود جذب کرده. اما باید به این نکته توجه داشت که برای آبرسانی بهتر نیاز است که قبل از استفاده سرم پوست خود را مرطوب کنید.
- چنانچه پوست چرب دارید، به سرمی نیاز دارید که حاوی سالیسیلیک اسید، آزلائیک اسید، روی و ویتامین C باشد.
- برای پوست خشک به سرمی نیاز دارید که متشکل از هیالورونیک اسید، گلیکولیک اسید، نیاسین آمید و ویتامین E باشد.

مرحله۴) کرم دور چشم
استفاده از کرم دور چشم به صورت هر شب یا دو بار در روز باعث سلامت و ضخامت پوست پلک می شود و از شل شدن پلک جلوگیری می کند. استفاده مداوم و منظم این کرم ها می تواند باعث بهبود یا جلوگیری از ایجاد برخی خطوط ریز یا از دست دادن کلاژن شود.
اما لازم است بدانید بر خلاف تصور عموم افراد، کرم دور چشم ضروری نیست بلکه استفاده از آبرسان و ضد آفتاب برای جلوگیری از چین و چروک ها کفایت می کند.
مرحله۵) درمان آکنه و لک های پوستی
برای روشن شدن لک ها و جای پوستی یک محلول ضد لک حاوی نیاسین آمید می تواند به مرور پوست شما را بهبود ببخشد. علاوه بر مصرف موضعی، مصرف خوراکی نیاسین آمید می تواند برای پوست مفید باشد و از سرطان پوستی نیز جلوگیری می کند.
همچنین بنزوئیل پراکسید قوی یک درمان رایج برای درمان لکه های آکنه است که برای تاثیرگذاری روی پوست به یک الی سه ساعت زمان نیاز دارد. اما باید توجه کنید که اگر قبل از آن کرمی زده باشید تاثیر آن بر روی پوست بسیار کم می شود. همچنین این محصول باعث خشکی پوست شده پس فقط بر روی قسمت های مورد نظر بزنید.
- برای پوست های چرب و مستعد آکنه، مصرف روزانه بنزوئیل پراکسید یا گوگرد برای کاهش تولید چربی و ایجاد جوش بر روی پوست، توصیه می شود.
برای درمان جوش می توان از بنزوئیل پراکسید و سالیسیلیک اسید که جزو پرکاربرد ترین ترکیبات هستند استفاده کرد. اما استفاده هم زمان هر دو باعث تحریک پوست می شود زیرا بنزوئیل پراکسید باکتری های عامل جوش را از بین می برد و سالیسیلیک اسید چربی و سلول های مرده را کاهش می دهد.
برای استفاده از محلول های ضد لک کمی بر روی پوست بزنید و کمی صبر کنید تا خشک شود.
مرحله۶) استفاده از آبرسان
مرطوب کننده و آبرسان برای همه نوع پوست ضروری است و باعث جذب بهتر محصولات مراقبتی و اثر بخشی بیشتر آنها می شود. همچنین آبرسانی اضافی از آسیب های ناشی از نور آفتاب ، آب و هوا و مواد شیمیای قوی جلوگیری می کند.
چنانچه از لکه بر استفاده کردید، بهتر است آبرسان را نزنید تا باهم تداخل نداشته باشد. همچنین توصیه می شود زمانی که صورت مرطوب است از آبرسان استفاده کنید.
توصیه می شود که آبرسان سبک و بر پایه هیالورونیک اسید باشد تا بدون احساس سنگینی و چربی، پوست را آبرسانی کند.
- به افرادی که پوست چرب یا مختلط دارند آبرسانی که سبک، بدون روغن و بر پایه آب باشد؛ توصیه می شود.
- به افراد با پوست خشک، آبرسان های سبک حاوی موادی که می توانند سلول های زیر را نرم کنند؛ توصیه می شود.
مرحله۷) استفاده از ضد آفتاب
ضد آفتاب یک لایه محافظتی بر روی پوست ایجاد می کند. به همین علت باید آخرین مرحله و بر روی آخرین لایه باشد تا تاثیر بیشتری داشته باشد. باید بدانید عدم استفاده از ضد آفتاب می تواند عوارضی همچون پیری زودرس، بدتر شدن جوش ها، لک و سرطان داشته باشد.
بهتر است از ضد آفتاب فیزیکی یا معدنی استفاده کنید تا بر روی آبرسان بهتر عمل کند. همچنین ضد آفتاب فیزیکی حاوی روی پیشنهاد می شود.
- برای پوست خشک ضد آفتاب حاوی مواد معدنی با اکسید روی غیرنانو توصیه می شود که ویژگی هایی همچون کومدون زا نبودن و کنترل چربی، این محصول ها را به بهترین گزینه تبدیل کرده است.
- برای پوست خشک، ترکیب آبرسان و ضد آفتاب با حداقل SPF 30 توصیه می شود. همچنین باید هر دو ساعت یک بار تمدید شود.
- افراد با پوست مختلط، باید حداقل ۲۰ دقیقه قبل از بیرون رفتن از ضد آفتاب اکسید روی حداقل SPF 30 استفاده کنند.

مراحل روتین پوستی شبانه
شب بعد از کار های بسیاری که در طول روز کردید پوست شما با اتفاقات مختلف، مستعد بیماری های پوستی شده و حال نیاز به توجه شما دارد. پس شما به یک روتین پوستی نیاز دارید تا به پوستتان کمی استراحت دهید و شرایط آن در هنگام استراحت به خوبی فراهم شود. روتین پوستی شبانه بسیار ضروری است در نتیجه برای پوستتان ارزش قائل شوید و خستگی را برای انجام ندادن آن بهانه نکنید.
مرحله۱) استفاده از شوینده
در صورتی که از مواد آرایشی استفاده کردید با یک پاک کننده ملایم (روغن پاک کننده آرایش یا میسلار) ابتدا آرایش را پاک کنید سپس با شوینده، صورت خود را بشورید.
مرحله۲) تونر، اسنس ها و تقویت کننده ها
در صورتی که در روتین پوستی روز از تونر استفاده می کنید، می توانید شب هم استفاده کنید. چنانچه تمایل دارید از اسنس ها و تقویت کننده استفاده کنید بعد از تونر می توانید آن ها را نیز بزنید. اما به یاد داشته باشید تونر برای پاک کردن استفاده می شود و برای درمان نیست. در صورتی که از تقویت کننده های متفاوت استفاده می کنید به ترتیب از سبک به سنگین، استفاده کنید.
چانچه تمایل دارید از رتینول استفاده کنید، تونر را یک شب در میان بر پوست خشک بزنید سپس کمی صبر کنید تا خشک شود.
مرحله۳) کرم دور چشم
کرم دور چشم علاوه بر جلوگیری از سیاهی دور چشم می تواند از لایه های ظریف چشم در برابر سایر محصولات محافظت کند. همچنین می توانید از روغن آرگان در روز و شب کمک بگیرید.
مرحله۴) استفاده از سرم ها و لایه بردار ها
از آنجایی که پوست در هنگام حواب بخش عمده ای از ترمیم خود را انجام می دهد، بهترین فرصت است که با توجه به نوع پوست و نیازی که دارید از کرم ها و سرم های مورد نظر استفاده کنید. مانند داروهای تجویزی (ترتینوئین و کرم های آکنه)، کرم های رتینول، محصولات درمانی لایه بردار (پد ها و ماسک های لایه بردار) و سرم های ضد پیری (باپپتید ها، فاکتور های رشد و تمام مواد فعال بیولوژیکی دیگر).
در صورتی که از تعداد زیادی از محصولات بالا را پشت سرهم استفاده کنید باعث تحریک پوست می شود و تاثیر آنها را بر روی پوست کاهش می دهد.
- برای کاهش تحریک پوست، بین دارو های تجویزی و محصولات درمانی لایه بردار (مانند پد ها AHA / BHA و ماسک ها و لایه بردار های سم زدا) یکی را انتخاب کنید.
- در یک شب هم زمان از رتینول ها و لایه بردار استفاده نکنید.
- از محصولات درمانی لایه بردار به مقدار کم و یک الی سه بار در هفته استفاده کنید.

مرحله۵) استفاده از آبرسان یا کرم شب
آبرسانی که درشب استفاده می کنید باید غلیظ تر و سنگین تر از آبرسانی که در شب استفاده می کنید؛ باشد. این نوع آبرسان از خشک شدن پوست در هنگام خواب جلوگیری می کند و باید در مرحله آخر استفاده شود.
- چنانچه پوست خشکی دارید می توانید قبل از آبرسان از روغن استفاده کنید.

کلام پایانی
شاید اوایلی که شروع به انجام روتین پوستی کنید برایتان سخت باشد اما کافیست چند روزی خود را به انجام آن موظف کنید تا پس از یک الی چهار ماه تاثیر فوق العاده آن را بر پوست خود ببینید. پس از مشاهده این تاثیرات قطعا خودتان دلتان نمی آید که آن را ترک کنید ( چنانچه آن را ترک کنید تمام زحمتتان به هدر می رود). شما با انجام روتین پوستی از استرس و نگرانی دور می شوید در نتیجه بر سلامت روان و خلق و خوی شما تاثیر بسزایی دارد.
در این مقاله در ابتدا با انواع پوست آشنا شدیم. سپس روتبن پوستی روزانه و شبانه را مناسب هر نوع مرور کردبم و محصولات مختص انواع پوست را پیشنهاد دادیم.